ከቁማር ራስን ማግለል፦ ተግባራዊ እርምጃዎች

ራስን ማግለል ምንድን ነው?

ራስን ማግለል ለተወሰነ ጊዜ ወይም ለረዥም ጊዜ የቁማር መዳረሻን ለማቋረጥ የሚወሰድ ውሳኔ ነው። ዓላማው በፈተና ጊዜ ብቻ በፈቃድ ኃይል ላይ ከመተማመን ይልቅ ተጨማሪ መሰናክሎችን ማቋቋም ነው። የጨዋታ መለያን መዝጋት፣ የገንዘብ መንገዶችን መገደብ፣ ማስታወቂያዎችን ማቆምና ከታመነ ሰው ድጋፍ መጠየቅ አንድ ላይ ሲሠሩ የበለጠ ጠንካራ እቅድ ይፈጥራሉ።

ማግለል ቅጣት አይደለም፤ ጊዜን፣ ገንዘብን፣ ግንኙነትንና የአእምሮ ሰላምን ለመጠበቅ የሚደረግ የግል ደህንነት እርምጃ ነው። ኪሳራን ለመመለስ መጫወት፣ መዋሸት፣ ብድር መጠቀም ወይም ሥራና ቤተሰብን ችላ ማለት ከታየ እርምጃውን ማዘግየት አያስፈልግም።

ዛሬ የሚወሰዱ የመጀመሪያ እርምጃዎች

በመጀመሪያ በሚጠቀሙባቸው የጨዋታ አገልግሎቶች ሁሉ ውስጥ የራስን ማግለል ወይም የመለያ መዝጊያ አማራጭ ይፈልጉ። ጊዜያዊ ዕረፍት ብቻ ካለ፣ ዓላማዎ ሙሉ ማቋረጥ መሆኑን በግልጽ ቋንቋ ለድጋፍ ቡድኑ ይጻፉ። የጥያቄውን ቀን፣ የተጠቃሚ መለያ እና የተቀበሉትን ምላሽ በግል መዝገብ ያስቀምጡ። የይለፍ ቃል ወይም የባንክ ሙሉ መረጃ ለማንም አይላኩ።

ከዚያ የጨዋታ መተግበሪያዎችን ያስወግዱ፣ የተቀመጡ የመግቢያ መረጃዎችን ይሰርዙ እና የማስታወቂያ መልዕክቶችን ያቁሙ። መለያ መዝጋት ብቻ ሌላ አገልግሎት ከመጠቀም አያግድም፤ ስለዚህ እርምጃው በሁሉም መሣሪያ፣ መለያና የክፍያ መንገድ ላይ መደገም አለበት።

ባለብዙ መከላከያ እቅድ

አንድ መሰናክል በቀላሉ ሊወገድ ይችላል። ብዙ መሰናክሎች ግን ውሳኔን ለማሰብ፣ ለታመነ ሰው ለመደወል ወይም ፍላጎቱ እስኪቀንስ ለመጠበቅ ጊዜ ይሰጣሉ።

የሚቻል ከሆነ የማገጃ ቅንብሮችን የሚቆጣጠር ታማኝ ሰው ይምረጡ። ይህ በግልጽ ስምምነት መደረግ አለበት፤ ሰውየው የግል የባንክ ማረጋገጫ ወይም የመግቢያ ቁልፍ እንዲይዝ አያስፈልግም።

ገንዘብን ከፈጣን ውሳኔ መጠበቅ

ደመወዝ ወይም ሌላ ገቢ ሲገባ አስፈላጊ ክፍያዎችን ቀድሞ ማስተላለፍ ይጠቅማል። የቤት ኪራይ፣ ምግብ፣ መጓጓዣ፣ መድኃኒትና የቤተሰብ ግዴታዎች ከማንኛውም ሌላ ወጪ በፊት ይቀመጡ። የቀን ወይም የሳምንት ወጪ ገደብ ማዘጋጀት፣ የብድር መዳረሻን መቀነስና በስልክ ውስጥ የተቀመጡ የክፍያ መንገዶችን ማስወገድ የፈጣን ውሳኔ እድልን ይቀንሳል።

የባንክ ወይም የክፍያ አገልግሎት የንግድ ምድብ ማገጃ እንዳለው በቀጥታ መጠየቅ ይቻላል፤ መኖሩን ግን አይገምቱ። አማራጮቹ እንደ አገልግሎት ሰጪው ሊለያዩ ይችላሉ። ለቁማር የተወሰደ ብድር ካለ፣ ኪሳራውን በአዲስ ጨዋታ ለመመለስ አይሞክሩ፤ የብድር አካሉን ወይም ተስማሚ የፋይናንስ አማካሪን ማነጋገር የተሻለ ነው። ለተጨማሪ የጉዳት መቀነሻ ሐሳቦች ኃላፊነት ያለው ቁማር ይመልከቱ።

ፍላጎት ሲነሳ የሚደረግ እቅድ

የመጫወት ፍላጎት በድንገት ሊነሳ ይችላል፣ ግን ሁልጊዜ በተመሳሳይ ኃይል አይቆይም። ለሃያ ወይም ሠላሳ ደቂቃ ውሳኔውን ማዘግየት፣ ከስልክ ወይም ከኮምፒውተር መራቅ፣ ወደ ሕዝብ ቦታ መሄድ ወይም ለታመነ ሰው መደወል የግፊቱን ጊዜ ሊያሳልፍ ይችላል። በቅድሚያ የሚደወልላቸውን ሁለት ሰዎች፣ የሚሄዱበትን አንድ ደህንነቱ የተጠበቀ ቦታ እና የሚሠሩትን አንድ ተግባር ይጻፉ።

ቀስቃሾችን ማወቅም ይረዳል። የስፖርት ውድድር፣ የደመወዝ ቀን፣ ብቸኝነት፣ ጭንቀት፣ አልኮል ወይም ከቁማር ጋር የተያያዘ ውይይት ፍላጎትን ሊያነሳ ይችላል። መቼ፣ የትና ከምን በኋላ እንደተነሳ አጭር ማስታወሻ መያዝ ቀጣዩን እቅድ ያሻሽላል።

ድጋፍ ከየት ማግኘት ይቻላል?

Gambling Therapy በቁማር ጉዳት ለተጎዱ ሰዎች በብዙ ቋንቋዎች የመስመር ላይ ድጋፍ እንደሚሰጥ ይገልጻል። ይህ የኢትዮጵያ የአደጋ ጊዜ አገልግሎት አይደለም። Gamblers Anonymous ደግሞ የእኩዮች ድጋፍ ስብሰባ መረጃ ይሰጣል፤ በኢትዮጵያ ወይም በመስመር ላይ ተስማሚ ስብሰባ መኖሩን ተጠቃሚው በወቅቱ ማረጋገጥ አለበት።

ድጋፍ ለመጠየቅ ችግሩ እስኪባባስ መጠበቅ አያስፈልግም። የጤና ባለሙያ፣ ታማኝ የቤተሰብ አባል፣ ጓደኛ ወይም የእኩዮች ቡድን ተግባራዊ ክትትል ሊሰጥ ይችላል። እርስዎ ወይም ሌላ ሰው አሁን በአደጋ ላይ ከሆነ፣ ዓለም አቀፍ የመስመር ላይ ቡድንን ከመጠበቅ ይልቅ የአካባቢውን የአደጋ ጊዜ እርዳታ ወዲያውኑ ይጠይቁ። ተጨማሪ እርምጃዎች በአስቸኳይ እርዳታ ይገኛሉ።

የኢትዮጵያ የቁጥጥር አውድን መረዳት

የኢትዮጵያ ሎተሪ አገልግሎት በማቋቋሚያ ማዕቀፉ መሠረት ፈቃዶችን እንደሚሰጥና የግል ሎተሪ እንቅስቃሴን እንደሚቆጣጠር ይገልጻል። በተጨማሪም የኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን፣ አገልግሎቱ የሁሉንም የስፖርት ውርርድ ድርጅቶች ፈቃድ ከታኅሣሥ 15 ቀን 2025 ጀምሮ መሻሩን እንዳስታወቀ ዘግቧል።

ይህ የቁጥጥር መረጃ የራስን ማግለል ጥያቄ በአንድ ብሔራዊ ሥርዓት ውስጥ በራስ-ሰር እንደሚፈጸም አያረጋግጥም። ስለዚህ እያንዳንዱን የነበረ መለያ፣ መሣሪያና የክፍያ መንገድ በተናጠል መፈተሽ አስፈላጊ ነው። ስለ ቁጥጥር መዝገብና የማረጋገጫ ወሰን ሕጋዊ ማረጋገጫዎችን ይመልከቱ።

መመለስ ከተከሰተ በኋላ

እንደገና መጫወት እቅዱ ሙሉ በሙሉ እንደወደቀ አያመለክትም። በመጀመሪያ ተጨማሪ ገንዘብ አያስገቡ፣ ኪሳራንም አያሳድዱ። የተጠቀሙበትን መዳረሻ ይዝጉ፣ ለድጋፍ ሰው ይንገሩ እና የትኛው መሰናክል እንደተሻገረ ይመርምሩ። ማገጃው ተወግዶ ነበር? አዲስ መለያ ተከፍቶ ነበር? ገንዘብ በቀላሉ ተደራሽ ነበር? መልሶቹ እቅዱን ለማጠናከር ይጠቅማሉ።

የዕለት ተዕለት ሥርዓትን መመለስም ጠቃሚ ነው። መተኛት፣ ምግብ፣ እንቅስቃሴ፣ ሥራና ከሰዎች ጋር ጊዜ ማሳለፍ ባዶ ጊዜንና ጭንቀትን ሊቀንስ ይችላል። ተደጋጋሚ መመለስ፣ ከባድ ዕዳ፣ የቤተሰብ ግጭት ወይም የአእምሮ ጤና ጭንቀት ካለ የባለሙያ ድጋፍ በቶሎ ይጠይቁ።

gamblingtherapy.org · gamblersanonymous.org · els.gov.et · ebc.et

ተደጋጋሚ ጥያቄዎች

እቅዱን በየጊዜው መፈተሽ

የራስን ማግለል እቅድ አንድ ጊዜ ብቻ ተዘጋጅቶ የሚተው አይደለም። በየሳምንቱ መለያዎቹ እንደተዘጉ፣ የመሣሪያ ማገጃዎቹ እንደሚሠሩ፣ የማስታወቂያ መልዕክቶች እንደቆሙ እና አስፈላጊ ክፍያዎች እንደቀደሙ ይፈትሹ። የተከፈተ አዲስ መዳረሻ ወይም የተዳከመ መሰናክል ካለ ወዲያውኑ ያስተካክሉ።

ከታመነ ሰው ጋር አጭር የክትትል ጊዜ መወሰን እቅዱን ግልጽ ያደርገዋል። በውይይቱ የተሳካውን፣ አስቸጋሪ የነበረውን እና ቀጣዩን አንድ እርምጃ ብቻ ይመዝግቡ። የግል የባንክ መረጃን ወይም የመግቢያ ቁልፍን ማጋራት አያስፈልግም።

የድጋፍ አማራጭንም አስቀድሞ መፈተሽ ይጠቅማል። Gambling Therapy የብዙ ቋንቋ የመስመር ላይ ድጋፍ እንደሚሰጥ ቢገልጽም የኢትዮጵያ የአደጋ ጊዜ አገልግሎት አይደለም። Gamblers Anonymous የእኩዮች ስብሰባ መረጃ ይሰጣል፤ ተስማሚ ስብሰባ መኖሩ ግን በወቅቱ መረጋገጥ አለበት። አሁን ያለ አደጋ ሲኖር የአካባቢውን አስቸኳይ እርዳታ ወዲያውኑ ይጠይቁ።